25 Mayıs Covid-19 Sürecinde Çocukların Haklara Erişimi Webinarı Kayıt Formu için tıklayın!

Çocukların Covid-19 dönemindeki deneyimlerinin çocuk hakları bakış açısıyla değerlendirilmesi hedeflendiğinden BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde de tanımlanan temel yaşam standartlarına erişim, eğitim (md. 28-29 ve 30), sağlığa erişim (md. 24), serbest zaman, oyun, kültüre ve sanata erişim (md. 31), bilgiye erişim (md. 17) ve katılım haklarına (md. 12) odaklanarak bulgular analiz edilmiştir.

Sosyal mesafe diyorlar ama insanlar uymuyor. Evde de yeme içme olduğu için maddi zorlanan insan çok oldu. Yeterli değil, yardım dağıtılmadığını düşünüyorum. Kimimiz çok abarttı kimisi hiçbir şey yapmadı. Ben normalim. Abartı bir şey yapmadım. İlk başta paraya dokununca hiçbir şeye dokunamıyordum TV izleyince panikliyordum.

Fatih, 4 çocuk annesi

Öğretmenlerinden biri ders yapmaya başlamış internetten. Bizim haberimiz yoktu. Sonra H…(çocuğu) arkadaşlarından duyduk. Bu hafta ona bakacağız.

Fatih, 2 çocuk annesi

Bakımverenlerin
%68’i
çocuklarının EBA'ya hiç veya düzenli erişemediğini belirtti.

Çocuklar çıkamıyorlar evde birbirlerine dalaşıyor. Uyku düzeni çok değişti Koronadan önce dışarlardaydılar akşam oldu mu uyuyorlardı Ramazan eklendi gece ev düzenleri bozuldu. 4’e kadar uyumuyorlar. Stres yaratıyor. 

Fatih, 4 çocuk annesi

Bizim 2 odamız var ama bir odamızın camı yok, o odayı kapatamıyoruz havasız kalmasın diye.Allah muhafaza bir kişi hasta olsa ayrı bir oda sağlayamayız.

Fatih, 4 çocuk annesi

Bütün ev işeri üzerimde hiç sorma. Erkekler zaten hiçbir şey yapmaz. Hepsi üzerimde. Korona öncesinde de bir yere gitmezdik zaten. Parka çıkardık bi. Şimdi hiçbir yere gitmiyoruz. 

Fatih, 3 çocuk annesi

Hiç giremediler( Eba'dan bahsediyor.), okuldan kapandığından beri. Biz de yapamıyoruz ki. 

Fatih, 3 çocuk annesi

EBA'ya çalışıyorlar. Çok hızlı ama oturup dinliyor sadece çocuklar. Not almıyorlar. Ders az, reklam çok.

Fatih, 6 çocuk annesi

Bizim evde televizyon yok 9-10 senedir. O yüzden hep internetteyiz. Bir kere almıştık televizyon daha ilk taksidini ödedik, çocuklar kırdı. O yüzden bir daha da almadık. Evin interneti var.

Fatih, 4 çocuk annesi

Ben hastaneye yatacağım, bekliyorum. Korona bitsin yatacağım. Böbreklerimden. Acil almıyorlar. 

Fatih, 2 çocuk babası

Evin arkasında küçük bir bahçe var. Eşim çocukları oraya çıkarıyor. Çocuklar da mutlu oluyor. İzin gününde de eşim çıkardı onları. Önlemimizi alıp çıkıyoruz. 

Fatih, 3 çocuk annesi

Haftada 2 gün merdiven silmeye gidiyorum. 1 taneyi bıraktım zaten. Ev sahibi de zam yaptı 100 TL bu dönemde. 2 ay eşim çalışmadı şimdi 2 haftadı gidiyor işe. 

Fatih, 4 çocuk annesi

Evde çalışan yok. Sizin gönderdiğiniz erzak ile idare ettik. Onlar da bittiBelediye yardım yapacaktı onu bile yapamadılarFatih’ten sadece bir kere geldi. İBB’den de gelmedi. 

Fatih, 2 çocuk babası

H..(çocuğu) mutlu mutlu izliyor. Y..(çocuğu) hiç izlemiyor. Biz okuma yazma bilmiyoruz. Ablaları destek oluyor hep. 

Fatih, 4 çocuk annesi

Birinci görüşmelerde internete erişimi olmadığını söyleyen bakımverenlerin oranı %21 iken bu oranın ikinci görüsmelerde %8'e düştüğü görüldü.

Benim evde üniversiteli oğlum giriyor. EBA’dan internet veriyorlardı herhalde. Son zamanlarda hiç şey yapmadılar. Koptular. O da çok yavaşmış.

Fatih, 4 çocuk annesi

İnternet kullanma taraftarı değildik. Hastalık virüs gelince çocuklar eve tıkıldı. Geniş alan, bahçe yok ki çocukları sal oynasınlar. Çocukların canı sıkılmasın diye çektirdik eve. Kavga, gürültü çıkmasın maksat. Virüs bitsin yine evde internet olması taraftarı değilim.

Fatih, 3 çocuk annesi

2 aydır gelirimiz yoktu. şimdi de zaten kocamın işi başlayacak onun için dönüyoruz. Ben de iş buldum gibi. İnşallah sorun çıkmaz da masraf çok fazla. 

Fatih, 2 çocuk annesi

Geçen çıktık para verdim çoklu maske aldım üçümüze. Değiştirip değiştirip kullanıyorum. Evde sürekli temizlik yapıyoruz zaten.

Fatih, 1 çocuk annesi

Hocalar da sınıfı geçirdikleri için umursamıyorlar.

Fatih, 3 çocuk annesi

Faturam geldi ödeyemeyeceğim. İnternetimiz var. O gelecek. Telefonum da şansma bozuldu. Onu yaptıramıyorum. Telefonum kapalı. Merdiven silmeye gidiyorum. 2 tane daha vardı ama yapamıyorum artık bıraktım onları. Eve Kuran işi alıyordum. Evde yapıyorduk 3-5 bir şey geliyordu ordan ama şimdi korona yüzünden o da gelmiyor. 

Fatih, 1 çocuk annesi

M...'dan(çocuğu) telefon gelmiyor hiç. bitirmiş bi de üstüne ke paket yapmış. 320 lira fatura var ödenecek. Biz de kapatacağız artık tümden. İstanbulda bakarız artık tekrar.

Fatih, 1 çocuk annesi

Öyle bir durum olsa(izolasyon gerekse) çocukların odasını yaparız herhalde.

Fatih, 3 çocuk annesi

TV’den öğreniyoruz. Yasak kalkacakmış. Maskesiz, eldivensiz çıkma diyorlar. Çocukları salmıyoruz.

Fatih, 2 çocuk babası

Evde internet var. Oradan bağlanıyor çocuklar. Ben bilmiyorum zaten pek.

Fatih, 3 çocuk annesi

Hiç maskesiz çıkmadım. Geçen hafta M…'yı(çocuğu) çıkarttım ama her yer çok kalabalıktı. Kimse dikkat etmiyor. Çocuklar her bir arada. O yüzden bu hafta çıkartmayacağım. Geçen hafta çocuğu sürekli kolonyayla sildim dışarıda. 

Fatih, 5 çocuk annesi

Haberleri takip ediyorum. Sokağa çıkma yasağını falan eşim söylüyor.

Fatih, 6 çocuk annesi

Bakımverenlerin
%12'si
covid-19'a karşı hiçbir önlem almıyor.

Dükkan kapalıydı, müşteri azaldı. Dolar da yükseldi o ara, zarar verdi işlere. Eşime sorunca çorba paramız çıkıyoruz en azından diyor. Kira veriyoruz, askerimiz var ona para gönderiyoruz. Arabamız vardı onu sattık.

Fatih, 6 çocuk annesi

Çocuklar, kocam yardım etmiyor da evin gelini var. Onunla birlikte bazı şeyler yapıyoruz.

Fatih, 2 çocuk annesi

Eşimin çay ocağı var ama kapattı bu sürede. Ramazanda da evdeydi. Şimdi ramazan bitince başladı. Ama pek iş olmuyor. Durumumuz kötü olunca ben bir yemek yapılan yerde iş buldum. Ama şimdi koronadan dolayı pek gitmedim. Borçlar kapanana kadar birkaç ay çalışırım diye düşünüyorum. 

Fatih, 3 çocuk annesi

İnternetten alıyoruz. Şimdi bir de bir telefon uygulaması var, çocuklar indirmiş. Oradan takip ediyoruz vaka sayılarını. Ama bana inandırıcı gelmiyor. Karagümrük'te kimse kurallara uymuyor, Pazar ana baba günü. İnsanlara uzak dur diyorum, bozulup kızıyorlar. Ama ne yapalım yani. 

Fatih, 4 çocuk annesi

Evet maddi olarak çok etkilendik, Allah yardımıcımız olsun. Çocuklar işe gidiyor. Biraz birikmiş vardı o bitti. Erzak yolladınız siz işte. Allah razı olsun. Ben hiçbir yerden yardım istemiyorum aslında. Burada herkes konuşuyor sonra. Kocası var yardım alıyor diyorlar. O yüzden laf gelmesin diye hiç erzak bile gelsin istemiyorum. 

Fatih, 3 çocuk annesi

Düzenli takip ediyorum desem yalan olur. Çünkü eşim evde olunca haber izliyor. O olmayınca çocuklar çizgi film izliyor. Benim zaten zamanım yok ki takip edecek. 

Fatih, 6 çocuk annesi

M….'nin(çocuğu) öğretmeni hep ilgilendi, baştan beri iletişimimiz hiç kopmadı. Ödevler veriyor. Biz ona yapıp gönderiyoruz. Ama E...'yi(çocuğu) hiç bilmiyorum ne yapıyor.

Fatih, 5 çocuk annesi

Eşimin iyi çok şükür ama kontrolü iptal oldu. Yarın gideceğim çapaya 6 aylık kontrolü vardı, iptal oldu dediler. Nedenini öğreneceğim.

Fatih, 4 çocuk annesi

Çocuklar çok zor valla. O H... (çocuğu), sürekli "Anne biz neden dışarıya çıkmıyoruz. Okulum neden kesildi." diye soruyor.  Korona bitince 3 hafta eve girmeyeceğim. Ev işi çok arttı. Çocuklar da yardım ediyor ama sınavları var ya hiç karışmıyorum. Ben izin vermiyorum yardım etmelerine. İş güç değil de  ev çok küçük. Küçücük ev. Çok sıkıldım, çok çok bunaldım.

Fatih, 4 çocuk annesi

Televizdan takip ediyorum ama yeterli değil inanmıyorum. Düştüğüne seviniyoruz sayıların, sağlık bakanı da konuşuyor ama hiç inanmıyorum.

Fatih, 1 çocuk annesi

Öğretmenlerden haber gelmedi. Bize okul mesaj göndermiş, kurs varmış. Ben göndermek istemiyorum. Bir de bunlar çocuk olduğu için bulaştırma riski yüksek. Oyun oynarlar, temas ederler birbirlerine.

Fatih, 4 çocuk annesi

Şifre attılar, yapması lazım dediler. Ama hiçbir bilgi vermediler, biz de yapamıyoruz.

Fatih, 3 çocuk annesi

Bakımverenlerin
%72'si
bilgiye özellikle televizyon haberleri olmak üzere ana akım medya aracılığıyla erişiyor.

Beyim şeker hastası, kalp hastası. Benim hastalıklarım var. Eczaneden hemen ilaç alıyoruz. Yazdırmaya da gitmiyoruz. Eczaneden alıyoruz hemen içeri bile girmeden. 

Fatih, 3 çocuk annesi

Eldivensiz,maskesiz dışarı çıkmıyoruz. Maske verdiler, 5 tane verdi. Başka yok. Eczaneden aldık, ayrıyeten.Tek oda içindeyiz. Kimse hastalanmadı allaha şükürler olsun. 

Fatih, 2 çocuk babası

M…'nin(çocuğu) düzenli kontrolü vardı, gidememiştik. Bayramdan sonra gidip sorucam.

Fatih, 6 çocuk annesi

Çocuklar izin günü dışında çıkmıyor.Çöp atmaya çıkıyorlar bazen.Çöp çok yakın bizim eve.

Fatih, 4 çocuk annesi

Okumam yok, interneti kullanamıyorum ki. Harfleri karıştırıyorum, birleştiremiyorum. Üzülüyorum sonra. Bu sene öğrenirim diyordum, olmadı. Arkadaşım mesaj yollamış geçen, Derya'da söylemedi. Kendim okusam daha mutlu olurdum. Bim gidiyorum mesela, ne kadar diye soruyorum birine üzerinde yazıyor ya diyorlar. İnsan utanıyor, gencim de. 

Fatih, 6 çocuk annesi

İş yüküm arttı. Günün çoğu zamanını evde geçirdikleri için. Evde gözümün önünde olsun yeter. Çok şikayetçi değilim. 

Fatih, 4 çocuk annesi

Evdeyiz bütün gün, artık çok sıkıcı olmaya başladı. Küçük oğlum bazen ev işlerine yardım ediyor. Diğerlerinden yardım bile istemiyorum. Ergen oldular artık. Çocukların uyku düzeni çok bozuldu. Sabah kalkmıyorlar hiç. 

Fatih, 2 çocuk annesi

Nefes darlığım ilerledi. Randevu aldım ama o gün koronalı hasta geldi hastaneye şansıma. Sonra yazdıramadım hap. Komşumun da aynı hastalğı vardı ondan ilaç aldım. Sağlık ocağı da işe yaramyor hastaneye gitmem lazım bekliyorum yollar açılsın da gideyim diye.

Fatih, 1 çocuk annesi

Maske taktık. Yanımızda kolonya taşıyoruz. Markete girerken çıkarken kolonya ile ellerimizi temizliyoruz. Bizim 2 odamız var ama bir odamızın camı yok, o odayı kapatamıyoruz havasız kalmasın diye.Allah muhafaza bir kişi hasta olsa ayrı bir oda sağlayamayız. Telefonda görüştüklerimden hiç duymadım. 

Fatih, 4 çocuk annesi

Eşimden ayrıyım. 2 çocuğa devletten alıyorum. Kiramı karşılamakta zorlanıyorum. Stres yaşıyorum maddi manevi olarak. 

Fatih, 4 çocuk annesi

Haberlerden bakıyoruz ama eskisi gibi çok değil. İstanbula ne zaman döneriz diye baktık daha çok gibi. Hastalık bitmiş gibi söylüyorlar ama tam emin değilim. Siz daha iyi bilirsiniz.

Fatih, 1 çocuk annesi

Evdeyiz, yemek, bulaşık, dışarısı hepsi bende. Çocuklar hep evde.  Yemek seçiyorlar, beğenmiyorlar. Birbirleriyle kavga gürültü ediyorlar.

Fatih, 6 çocuk annesi

Bakımverenlerin
%73'ü
Covid-19 süreci öncesi düzenli geliri olmadığını veya Covid-19 sürecinde işini kaybettiğini ifade etti.

Ben hastalık ik çıktığı günden beri çok dikkat ediyorum. Dışarı çıkmıyorum, maske takıyorum. Çocuklar da öyle. Ama herkes sokaklarda. Kimse kural dinlemiyor. Polis bile giremiyor bu sokağa zaten.

Fatih, 3 çocuk annesi

Bizim mahallede bir şey yok. Çok önlem almaya gerek yok.Gerekirse maskemiz, kolonyamız var. 

Fatih, 3 çocuk babası

Maskelerimizi temin ettik. İlk başta bulamamıştık. Başörtü ile yüzümü kapatıyordum.

Fatih, 4 çocuk annesi

Bazen benim adam haberleri seyrediyor. O anlatıyor. Ben işten izleyemiyorum. Zaten televizyondan çocuklar evdeyken çizgi film izliyor. Yoksa durmuyorlar. Ozan tv siz durmaz. Tableti getirdim Nesibelerden (eltisi). Şimdi de kavga çıkıyor. Ozan hiç Rahime'ye bırakmıyor.

Fatih, 4 çocuk annesi

Bayram da olmadı, hep evde geçirdik. Akrabalar bayramlaşmaya geldi, biz kimseye gitmedik. Bu sene böyle oldu, ama 1 kişinin başına gelmedi ki tüm Türkiye'nin başına geldi, hatta tüm dünyanın. Her yeri açıyorlar şimdi de. Birden bire açmalarına ben de karşıyım. İnsanlar akın akın sokaklarda zaten.

Fatih, 3 çocuk annesi

İnternetimiz var. O biraz yavaş. Çocukların dediğine göre. Benim kendi internetim de faturalı. 

Fatih, 4 çocuk annesi

Evde işler çok arttı. R…(çocuğu) sağolsun yardım ediyor. O olmasa olmazdı. Ben dışarı gidiyorum bazen o çocuklara bakıyor. Valla uyku falan kalmadı. Gece yemek yiyoruz yatıyoruz. 

Fatih, 4 çocuk annesi

Hastaneye gittim, yatırmak istediler ama yer yoktu yatırmadılar. Ben de istemem zaten, çocuklara kim bakacak. 

Fatih, 5 çocuk anneannesi

İnternetimiz yok. TV var sadece, Eba'ya giremedik. Televizyon izliyorlar. Sabah kalkıyorlar, sonra öğle uykusu uyuyorlar. 

Fatih, 2 çocuk babası

Randevu aldım hamilelik için, tam sıra gelmesine 2 gün kalmıştı korona patladı, sonra randevu kaldı. Şimdi hiç bilgim yok ne zaman doğum yapacağım, çocuk ne kadarlık. Hala randevu alamıyorum.

Fatih, 3 çocuk annesi

Geçen öğretmeni aradı online görüşücez diye. Komşudan bağladık telefona ama olmadı. Babası ne yaptı ettiyse olmadı. Çocuklar evin içinde sürekli. 

Fatih, 3 çocuk annesi

N..(çocuğu) bu sene yazılacaktı ama korona çıktı işte. Dün diyordu şunu olucam diye ama valla unuttum ne demişti. Eylül'de yazdırırız inşallah. 

Fatih, 3 çocuk annesi

Bakımverenlerin
%48'i
Covid-19 pozitif durumunda evde karantina koşullarının mümkün olmadıgını belirtti.

Valla aynı sıkıldık bunaldık evlerdeyiz. Uyku düzenimiz hiç iyi değil. Çocuklar da öyle çok sıkılıyorlar yaramazlık yapıyorlar.

Fatih, 3 çocuk annesi

Yok hiç gitmedik. Beyim şeker hastası, kalp hastası. Benim hastalıklarım var. Eczaneden hemen ilaç alıyoruz. Yazdırmaya da gitmiyoruz. Eczaneden alıyoruz hemen içeri bile girmeden. 

Fatih, 2 çocuk annesi

Benim eşimin iş yerinden maaşının yarısını verdiler, kirayı öyle ödedik. Elektrik, suda sorun yaşadık.

Fatih, 4 çocuk annesi

TV genellikle haberleri izleyerek.Yeterli bulsak da bulmasak da konuşulan şeylere göre uygulamaya çalışıyoruz. Habere göre hareket ediyoruz. Herkesi etkiledi.

Fatih, 4 çocuk annesi

Bizim evde 4 tane çocuk var. Ya  isal ya kusma oluyor. Bunlar çocuk. Benim tükürük bezlerim çok hızlı çalışıyor. Tekrar gel demişti doktor. Beyoğlu'nda bir hastaneye gitmiştim ama sonra korktum gidemedim. Bizim sigortamız yok yeşil kartımız var. O yüzden devlet hastanesine gidiyoruz. 

Fatih, 4 çocuk annesi

Eşim bana daha çok yardım ediyor. Pazara çıkıyor. Tabi ben oruçluyum, sürekli iş yapıyorum yoruluyorum. Ama bazen bir bakıyorum oğlum, eşim almış eline süpürgeyi süpürüyor evi. Tabi çok sıkılıyorum ama bir yandan da iyi geldi bu süreç bize. 5 genç aynı evin içinde, zor tabi. Kavgaalr oluyor arada. Ama anlaşabiliyoruz artık. 

Fatih, 5 çocuk annesi

Çocuklar dışarı çıkmak yasak diye evde sürekli birbirlerine giriyorlar. Kavga ediyorlar. Camı kırdılar geçen günn kavga ederken. M…(çocuğu), hiç dışarıya çıkmıyor. Geçen mezarlığa giderken komşuya bırakayım dedim hiç gitmek istemedi. korkuyor hastalıktan. 

Fatih, 3 çocuk annesi

Hepimiz hapistik başka bunun dışında geçim çıkıntıları çektik. Sağlığımı ilgili bir sorun yok çocuklar baya bunaldı. Hep sıkıldık deyip duruyorlar. 

Fatih, 4 çocuk annesi

Sıkıntı oluyor. Eşim özürlü, çalışamaz. 400 TL özürlü maaşı var bi. Bayramda da telefonlaştık hısım akrabayla. Kurban'a düzelir inşallah. Piknik alanları da yok. Oturamıyormuşuz çember çiziliyormuş. Üzülüyoruz, çok üzülüyoruz.

Fatih, 1 çocuk annesi

B…(çocupu), bir baktım ağlıyor bir gülüyor. Sahurda ağlıyor. Sınavı erkene almışlar diye çok ağladı. 

Fatih, 4 çocuk annesi

1 buçuk aydır aldım internet. Yoksa çocuklar durmuyor. Telefon ve tabletten giriyorlar.

Fatih, 4 çocuk annesi

İnternet yok. Televizyon var.

Fatih, 2 çocuk babası

Bakımverenlerin
%22'si
yardımlara başvurup alamadığını
ifade etti.

Sadece K…'yi(çocuğu) çıkartım. U...'ya(çocuğu) babası izin vermedi. Sadece ekmek almaya gittik ve merdiven sildim döndük. U... çok isyan etti, üzüldü. Tüm arkadaşları çıktı, bahçeden onu da çağırdılar ama gidemedi. 

Fatih, 2 çocuk annesi

Kirada değiliz allaha şükür kapımıza dayanan yok ama eşim 3 aydır çalışmıyor. Bir adamın 3 ay çalışmaması ne demek, tabi çok etkilendik. Eşim sigortasını kendisi yatırıyor. O yüzden şimdi işten çıkmış gibi görünmediği için hiçbir yerden yardım da alamıyoruz. 

Fatih, 5 çocuk annesi

Çok şükür burda hastalık yok. O yüzden maske falan takmıyoruz çok. Sadece komşulara az gidiyoruz. 

Fatih, 2 çocuk annesi

Biz önlemlerimizi almaya devam ediyoruz. Maskeleri sürekli yıkıyorum, yeteri kadar yok yani ne yapalım. Doğru mu yapıyorum bilmiyorum ama yıkıyorum. Sabun çok harcıyoruz. Yetişmiyor.

Fatih, 5 çocuk annesi

Evde internet yok. Eşimin ve çocukların telefonlarında internet var. Hadi bana internet  geldi. Benim kardeşim var Van'da oturuyor. Onun telefonları bile yok dopru düzgün evde. Çocuklar baştan ber Eba Tv mivi hiçbir şey izlemiyorlar. 

Fatih, 6 çocuk annesi

Eczanede bulamadık. Eczaneden para ile aldık. Kod ile sonradan aldık. 

Fatih,

Çocukların elini, yüzünü yıkamasına, banyosuna dikkat ediyorum. Psikolojilerini bozmayım diye de düşünüyorum. Etrafımızda, ailemizde hasta yok.

Fatih, 3 çocuk annesi

Çocukların hiçbiri çalışmıyor. Hepsi evde. Faturalar geliyor birikiyor. Dün Suriyelilerden duydum kaymakamlıkta bir yer yardım yapıyormuş. Gittim ama kapıdan bile almadılar zaten. Eylül'de bakacağız dediler. Bari faturaları ödeyin dedim onu da engellilere mi birine yapıyorlarmış. Kayıt bile almadılar döndüm. Bir de ben hala nikahlı görünüyorum ya nasıl olacak bilmiyorum.

Fatih, 3 çocuk annesi

Burda etraf yeşil, çocuklar sokakta hep tatil gibi onlara. O yüzden hiç bakmıyor ebaya. Bi kaç kere dedim sonra ses etmedim ben de.

Fatih, 2 çocuk annesi

Mükemmel bir İngilizce öğretmenimiz var. Aşırı derecede ilgili. Y…'nin öğretmenleri internette ders yapıyormuş. Ama biz sonradan öğrendik, internetimiz yoktu. Arkadaşından öğrendim. 

Fatih, 4 çocuk annesi